Een magazijn is het kloppend hart van de logistiek – maar waar goederen worden opgeslagen, ontstaan ook risico’s. Statistieken tonen aan dat er in Europa elk jaar duizenden arbeidsongevallen in magazijnen gebeuren. Veel daarvan zijn te vermijden met betrouwbaar risicobeheer. Niet alleen de veiligheid van de werknemers staat op het spel: ook voorraden en bedrijfsprocessen worden zwaar beïnvloed door branden, overstromingen of organisatorische fouten. Onvoorziene incidenten verstoren bovendien de werking en kunnen aanzienlijke financiële schade veroorzaken.
1. Risico’s voor het personeel in het magazijn
Vallen en verwondingen
Vallen en aanrijdingen behoren tot de meest voorkomende ongevalsoorzaken in het magazijn. Gladde vloeren ontstaan vaak door gemorste vloeistoffen, olieresten of stofafzettingen die de grip verminderen. Onjuist opgeslagen voorwerpen zoals pallets, dozen of gereedschap blokkeren looproutes en vormen snel struikelgevaren. Onbeveiligde overgangen, bv. tussen verschillende magazijnniveaus, verhogen het risico nog verder. Ook onvoldoende verlichting vergroot het gevaar, omdat werknemers hindernissen of gevarenzones niet tijdig opmerken.
Ongevallen door aanrijdingen treden vooral op in zones met veel verkeer. Voertuigen zoals heftrucks of palletwagens zijn daarbij vaak betrokken. Het ontbreken van verkeersregels of een onvoldoende scheiding van voetpaden en rijstroken verhoogt het risico aanzienlijk.
Maatregelen:
- Reiniging en onderhoud:
Een regelmatige en grondige reiniging van de magazijnvloeren is onmisbaar. Gemorste vloeistoffen en andere vervuilingen moeten onmiddellijk worden verwijderd. Speciale, antislip vloercoatings kunnen extra veiligheid bieden.
- Veiligheidsmarkeringen:
Duidelijke aanduidingen voor voetpaden, rijstroken en gevarenzones zorgen voor betere oriëntatie. Gekleurde lijnen, waarschuwingsborden en barrières scheiden kritieke zones en verkleinen het risico op aanrijdingen.
- Verlichting optimaliseren:
Moderne LED-verlichtingssystemen met bewegingsdetectoren zorgen ervoor dat alle delen van het magazijn voldoende verlicht zijn. Vooral in hoeken of overgangszones moeten extra lichtbronnen worden geplaatst om gevaren te beperken.
- Verkeersplan invoeren:
Een doeltreffend verkeersplan in het magazijn regelt de stroom van voertuigen en voetgangers. Duidelijke voorrangsregels, stopborden en gemarkeerde kruispunten verkleinen de kans op aanrijdingen. Regelmatige veiligheidsinstructies leren werknemers het juiste gedrag aan.
- Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM):
Antislip veiligheidsschoenen zijn een belangrijk onderdeel van de PBM. Ze verminderen het risico op vallen, vooral op gladde of natte vloeren.
Onjuist gebruik van arbeidsmiddelen
Arbeidsmiddelen zoals heftrucks, palletwagens of stellingsystemen zijn onmisbaar in de magazijnwerking. Onjuist gebruik, gebrek aan opleiding of technische gebreken kunnen echter snel tot gevaarlijke situaties leiden. Vooral bij hoge werkdruk of tijdsdruk stijgt het risico op bedieningsfouten. Dat kan uiteindelijk tot ongevallen leiden. Niet correct gezekerde lasten, te hoge snelheid of verkeerde manoeuvres zorgen vaak voor aanrijdingen of materiële schade.
Een bijkomend probleem zijn ongeschikte arbeidsmiddelen of toestellen die niet afgestemd zijn op de specifieke vereisten van het magazijn. Daardoor gaan werknemers improviseren en negeren ze soms veiligheidsvoorschriften.
Maatregelen:
- Regelmatige opleidingen:
Werknemers moeten op regelmatige basis worden opgeleid in het gebruik van alle ingezette toestellen. Naast basisbediening hoort daar ook algemene veiligheidskennis bij. Praktijkoefeningen versterken het begrip en helpen risico’s te vermijden.
- Onderhoud en inspectie:
Technische toestellen moeten op vaste intervallen worden onderhouden om defecten tijdig te detecteren en ongevallen te voorkomen. Gedocumenteerde inspecties garanderen dat alle machines functioneel en veilig zijn.
- Bedrijfsinstructies:
Elk arbeidsmiddel moet beschikken over duidelijke en makkelijk toegankelijke bedrijfsinstructies. Die leggen niet alleen de correcte bediening uit, maar wijzen ook op potentiële gevaren. Let wel: zelfs de beste instructies zijn zinloos als werknemers er geen toegang toe hebben of niet weten dat ze bestaan. Aanvullend kunnen visuele instructies of waarschuwingen rechtstreeks op de machines worden aangebracht.
- Snelheid en verkeersregels:
Voor voertuigen zoals heftrucks moeten maximumsnelheden en voorrangsregels gelden. Gemarkeerde rijroutes en rijverboden voor bepaalde zones voorkomen dat voertuigen ongecontroleerd in voetgangersgebieden terechtkomen.
- Veiligheidsvoorzieningen:
Machines met geïntegreerde beveiligingen, zoals noodstops, sensoren of overbelastingswaarschuwingen, beperken het risico op bedieningsfouten. PBM, bv. helmen en veiligheidsbrillen, bieden extra bescherming tegen ongevallen.
Gezondheidsrisico’s door lichamelijke belasting
Lichamelijke belasting is een alledaags risico in de magazijnomgeving. Herhaald tillen van zware lasten, lang staan of monotone bewegingen belasten het lichaam sterk. Vooral rug, gewrichten en spieren worden getroffen. Zonder gerichte tegenmaatregelen kunnen deze belastingen op lange termijn leiden tot chronische klachten zoals rugpijn, hernia’s of gewrichtsontstekingen. Vaak zijn deze problemen het gevolg van een verkeerde lichaamshouding, een foute techniek of het ontbreken van ondersteunende hulpmiddelen.
In hectische werksituaties verwaarlozen werknemers vaak ergonomische bewegingen. Het risico op blessures of overbelasting neemt daardoor verder toe. Ook een gebrek aan pauzes of een slecht ingerichte werkplek draagt bij tot lichamelijke overbelasting.
Maatregelen:
1. Ergonomische werkplekinrichting:
Werkplekken moeten zó worden ingericht dat lichamelijke belasting wordt geminimaliseerd. In hoogte verstelbare tafels, ergonomisch geplaatste hulpmiddelen en antislip vloermatten verhogen het comfort en verlagen de belasting.
2. Hefhulpen en technische ondersteuning:
Moderne hulpmiddelen zoals heftafels, elektrische hijstoestellen of exoskeletten ontlasten het lichaam bij het heffen van zware lasten. Ze verminderen de benodigde spierkracht en voorkomen verkeerde belasting.
3. Opleidingen in ergonomisch werken:
Werknemers moeten regelmatig worden opgeleid om foute bewegingen te vermijden. Dat omvat correct heffen en dragen en het aannemen van een rugvriendelijke houding. Praktijkgerichte oefeningen bevorderen de toepassing van ergonomische principes.
4. Pauzes en beweging stimuleren:
Regelmatige pauzes en korte bewegingsmomenten tijdens het werk bevorderen de doorbloeding en verminderen spierspanning. Rustzones of ergonomische zitplaatsen in de pauzeruimte helpen het lichaam te ontlasten.
5. Gezondheidsprogramma’s en preventie:
Bedrijven kunnen met gerichte programma’s, bv. rugscholing of kinesitherapie, werknemers langdurig ondersteunen. Preventiemaatregelen zoals werkplekanalyses door ergonomie-experten helpen belasting vroegtijdig te herkennen en te verminderen.
2. Risico’s voor voorraden
Van branden en waterschade tot diefstal – de gevaren voor goederen in magazijnen zijn divers. Zonder doeltreffende preventie kunnen zulke incidenten enorme schade veroorzaken. Gestructureerd risicobeheer zorgt ervoor dat de voorraden optimaal beschermd worden.
Brandbeveiliging
Branden behoren tot de gevaarlijkste risico’s voor mensen en voorraden. Ze kunnen bv. ontstaan door kortsluiting, oververhitte machines of fout opgeslagen gevaarlijke stoffen. Materialen zoals karton, houten pallets en kunststoffen bevorderen de snelle verspreiding van vlammen. Vooral in magazijnen met hoge goederenconcentratie of gevaarlijke stoffen richten branden enorme schade aan. Naast het verlies van goederen leiden ze vaak tot bedrijfsstilstand, wat de hele werking in gevaar brengt.
In Duitsland is brandbeveiliging aan strenge wettelijke voorschriften onderworpen. De Technische regels voor gevaarlijke stoffen leggen uniform vast hoe gevaarlijke goederen correct worden opgeslagen. Daarnaast biedt de Duitse wettelijke ongevallenverzekering (DGUV) met informatie 205-001 „Brandveiligheid in de praktijk“ uitgebreide richtlijnen voor bedrijfsbrandbeveiliging.
Maatregelen:
- Installatie van branddetectie- en blussystemen:
Vroegtijdige waarschuwingssystemen zoals rook- en hittesensoren detecteren branden bij het ontstaan. Sprinklers of vaste blussystemen voorkomen dat vuur zich verspreidt en verdere schade aanricht. Deze systemen moeten regelmatig worden onderhouden.
- Brandblussers en noodplannen:
Brandblussers moeten op goed bereikbare plaatsen in het hele magazijn beschikbaar zijn. Opleidingen in het correcte gebruik verhogen de paraatheid in noodgevallen. Noodplannen moeten duidelijke verantwoordelijkheden en vluchtroutes bevatten.
- Veilige opslag van gevaarlijke stoffen:
Ontvlambare of gevaarlijke materialen moeten in speciaal daarvoor bestemde veiligheidscontainers of -kasten worden opgeslagen. Deze zones moeten duidelijk gemarkeerd en van andere magazijndelen gescheiden zijn.
- Elektrische installaties controleren:
Regelmatige inspecties van bekabeling, stopcontacten en elektrische toestellen voorkomen kortsluiting of oververhitting. Defecte toestellen moeten onmiddellijk vervangen of gerepareerd worden.
- Brandveiligheidsopleidingen voor werknemers:
Werknemers moeten regelmatig worden onderricht in brandveiligheid: gevaren herkennen, correct handelen bij brand en het gebruik van nooduitrusting.
Waterschade en overstromingen
Overstromingen ontstaan door extreme weersomstandigheden, zoals hevige regen of hoogwater, maar ook door defecte leidingen, lekkende daken of beschadigde sprinklers. Vooral gevoelige goederen zoals elektronica, papierproducten of bederfelijke waren zijn kwetsbaar. Waterschade vernietigt voorraden en kan ook de gebouwstructuur aantasten.
Maatregelen:
- Waterdichte magazijnzones creëren:
Drempels of afdichtingen voorkomen dat water gevoelige zones binnendringt. Risicogebieden moeten met waterbestendige materialen worden uitgerust om schade te beperken.
- Vochtcontrole en vroegtijdige waarschuwing:
Hygrometers en vochtmeters helpen kritieke waarden tijdig vast te stellen. Watersensoren of alarmsystemen detecteren lekken of overstromingen en verwittigen verantwoordelijken tijdig.
- Controle van leidingen en sprinklers:
Regelmatig onderhoud en inspecties van leidingen, sprinklersystemen en dakafdichtingen voorkomen lekken en overstromingen. Defecten moeten onmiddellijk verholpen worden, vóór er grotere schade ontstaat.
- Veilige afstand tot de vloer:
Stellingen en opslagvlakken moeten zo zijn ontworpen dat goederen niet rechtstreeks op de vloer staan. Pallets of stelsystemen met voldoende afstand beschermen voorraden tegen opstijgend water.
- Noodbeheer bij hoogwater:
Een doordacht noodplan voor hoogwater moet duidelijke instructies bevatten om goederen snel te beveiligen en werknemers te evacueren. Mobiele schotten of zandzakken kunnen als tijdelijke barrières dienen.
Diefstal en vandalisme
Diefstal en vandalisme zijn vervelend en hebben vaak een lange nasleep. Onvoldoende beveiligde deuren of gebrekkige bewaking bieden potentiële daders kansen. Naast directe financiële verliezen door gestolen goederen ontstaan ook indirecte kosten door beschadigde goederen of sabotage aan het gebouw. Vooral hoogwaardige goederen zoals elektronica, juwelen of makkelijk transporteerbare artikelen zijn gegeerd.
Maatregelen:
- Toegangscontrole verbeteren:
Elektronische toegangssystemen met gepersonaliseerde kaarten of codes zorgen ervoor dat enkel geautoriseerde personen het magazijn betreden. In- en uitgangen moeten worden geregistreerd om ongeoorloofde toegang te kunnen traceren.
- Camerasystemen installeren:
Bewakingscamera’s met hoge resolutie en bewegingsdetectie monitoren kritieke zones en ingangen 24/7. Opnames dienen zowel als afschrikking als bewijsmateriaal bij incidenten.
- Veiligheidsverlichting inzetten:
Bewegingsdetectoren en heldere verlichting in magazijn- en buitenzones minimaliseren de kansen voor dieven en vandalen. Donkere, slecht zichtbare plekken moeten gericht worden verlicht.
- Personeel opleiden:
Werknemers moeten getraind worden om ongewoon gedrag of verdachte activiteiten te herkennen en meteen te melden. Bewustmaking rond veiligheid verkleint het risico op menselijke fouten.
- Waardevolle goederen apart beveiligen:
Hoogwaardige goederen moeten in afsluitbare ruimtes of speciaal beveiligde containers worden opgeslagen. Alarmsystemen en bijkomende maatregelen verhogen de bescherming.
- Externe bewakingsdiensten inschakelen:
Bij grotere magazijnen of locaties met verhoogd risico kunnen regelmatige rondes door externe beveiliging zinvol zijn. Zij verhogen de zichtbaarheid en schrikken potentiële daders af.
3. Organisatorische en technische risico’s
Organisatorische en technische zwaktes beïnvloeden de vlotte werking in het magazijn aanzienlijk. Fouten in voorraadbeheer, technische storingen of onvoldoende opgeleide werknemers leiden vaak tot vermijdbare vertragingen en extra kosten.
Foutief voorraadbeheer
Onvoldoende of foutief voorraadbeheer is een van de meest voorkomende oorzaken van organisatorische problemen in het magazijn. Onjuist gelabelde goederen of verkeerde opslagprincipes zorgen ervoor dat goederen verloren gaan of vervallen.
Dit omvat ook het onvoldoende opvolgen van basisprocessen rond FIFO (First In, First Out) en LIFO (Last In, First Out).
Maatregelen:
- Magazijnbeheersoftware invoeren:
Een modern magazijnbeheersysteem (LVS) bewaakt voorraden in realtime, ondersteunt de naleving van opslagprincipes en automatiseert kernprocessen zoals etikettering en tracking van goederen.
- Standaarden voor etikettering en inslag:
Uniforme methodes met barcodes of RFID-chipjes zorgen voor snelle identificatie. Duidelijke regels voor inslag voorkomen fouten.
- Regelmatige stockcontroles:
Inventarissen en tellingen op vaste intervallen helpen afwijkingen vroeg te ontdekken en recht te zetten.
- Opleiding van werknemers:
Werknemers moeten vertrouwd zijn met de basis van voorraadbeheer en de gebruikte technologie. Regelmatige opleidingen zorgen voor een uniform begrip.
Systeemuitval door technische problemen
Technische problemen zoals softwarefouten, hardwaredefecten of stroomuitval vormen een aanzienlijk risico voor de magazijnwerking. Een plotse systeemuitval legt de operatie stil en onderbreekt supplychains. Vooral in geautomatiseerde magazijnen zijn bedrijven sterk afhankelijk van de functionaliteit van hun techniek.
Maatregelen:
- Back-ups en redundantie implementeren:
Regelmatige databack-ups en een redundant systeem zorgen ervoor dat een technisch probleem niet tot volledige stilstand leidt.
- Noodstroom voorzien:
Een ononderbroken stroomvoorziening (UPS) of noodgeneratoren houden de werking bij stroomuitval overeind, zeker in geautomatiseerde of temperatuurgecontroleerde magazijnen.
- Regelmatig onderhoud:
Technische toestellen en systemen moeten op vaste intervallen worden gecontroleerd en onderhouden om defecten vroegtijdig te ontdekken.
- IT-ondersteuning waarborgen:
Een IT-team dat snel kan reageren, minimaliseert uitvaltijd en zorgt voor een vlotte werking.
Ontoereikende opleiding van werknemers
In een magazijn werken verschillende mensen samen als een uurwerk. Als één tandwiel hapert, beïnvloedt dat andere delen. Daarom zijn regelmatige opleidingen bijzonder belangrijk. Onjuist omgaan met techniek, gebrek aan kennis van veiligheidsvoorschriften of misverstanden in processen leiden tot vertragingen en verhogen de veiligheidsrisico’s voor iedereen.
Maatregelen:
- Opleidingsprogramma’s invoeren:
Continue vorming over techniek, veiligheidsnormen en efficiënte werkmethodes zorgt voor goed opgeleide werknemers.
- Onboarding optimaliseren:
Nieuwe medewerkers moeten een degelijke introductie krijgen in de magazijnprocessen om fouten van bij de start te vermijden.
- Gestandaardiseerde procesdocumentatie:
Duidelijke en makkelijk te begrijpen procesbeschrijvingen helpen misverstanden te voorkomen en processen te standaardiseren.
- Feedback- en verbetercycli:
Werknemers moeten feedback kunnen geven over processen en opleidingen. Dit bevordert een cultuur van continue verbetering.
Hoe bedrijven risico’s in het magazijn kunnen verminderen
Succesvol risicobeheer in het magazijn steunt op een combinatie van preventieve maatregelen, technische optimalisatie en financiële bescherming. Bedrijven beperken gevaren met een doordacht veiligheidsconcept en de juiste uitrusting. Verzekeringen bieden tegelijk belangrijke bescherming tegen de financiële gevolgen van onvoorziene incidenten.
Veiligheidsconcepten voor werknemers
Preventie begint met duidelijke gedragsrichtlijnen en opleiding. Regelmatige instructies in arbeidsveiligheid en het gebruik van PBM verminderen het risico op letsels aanzienlijk. Aanvullende maatregelen zoals het scheiden van voetpaden en rijstroken of veiligheidsmarkeringen zorgen voor een veilige werkomgeving.
Optimalisatie van technische systemen
Magazijnbeheersoftware (LVS) en onbemande transportsystemen (FTS) beperken menselijke fouten en zorgen voor een vlot verloop. Regelmatig onderhoud van machines en toestellen voorkomt storingen. Back-ups en noodstroom zorgen er bovendien voor dat de werking ook bij technische problemen kan doorgaan.
Verzekeringen tegen financiële schade
Ondanks alle voorzorgen blijven er restrisico’s. Bedrijven moeten daarom beschikken over passende verzekeringen. Aansprakelijkheids-, brand- en diefstalverzekeringen beschermen tegen hoge financiële verliezen en waarborgen de stabiliteit bij schadegevallen.
Is uw magazijn voldoende veilig?
Veiligheid in het magazijn begint met de regelmatige controle van de gebruikte stellingsystemen. Volgens de Europese norm EN 15635:2008 zijn uitbaters verplicht om opslagmiddelen zoals draagarm-, pallet- of verticale stellingen jaarlijks te laten inspecteren door een bevoegde persoon. Daarnaast wordt verwacht dat uitbaters op regelmatige basis eigen visuele controles uitvoeren.
Waarom is de stellinginspectie zo belangrijk?
Opslagmiddelen gelden als arbeidsmiddelen en moeten zich steeds in perfecte staat bevinden om de veiligheid van werknemers te waarborgen. Vroege schade-detectie beschermt tegen zware ongevallen, hoge herstelkosten en het verlies aan veiligheidsfuncties.
OHRA biedt u een professionele stellinginspectie volgens EN 15635, afgestemd op uw opslagmiddelen. Onze gekwalificeerde stellinginspecteurs controleren uw systemen grondig en documenteren alle resultaten in een keuringsverslag.
Onze veiligheidscheck omvat:
- Stellingcontrole volgens EN 15635 en OHRA-fabrieksnormen
- Visuele inspectie door gecertificeerde stellinginspecteurs
- Afsluitend keuringsverslag en keuringssticker
Zorg nu voor veiligheid! Bescherm uw werknemers, goederen en processen met onze professionele stellinginspectie. Vraag onze stellinginspectie aan en ontvang een individueel aanbod.
